Dinde yeni orta sınıf ya da ortanın altı sınıf

Prof Dr Yavuz Köktaş; iki bölümden oluşan yazısında Hıristiyanlık ve İslam dini üzerinde düşünülen değişikliklerin nasıl oluştuğu konusunu analiz ediyor.

Dinde yeni orta sınıf ya da ortanın altı sınıf
Lutheran sanatı

Eskiden alim alimliğini, avam da avamlığını bilirdi. İlimde bir hiyerarşi vardı. Aslında bu hiyerarşı ilme hürmetin göstergesiydi, alimi kutsamanın değil. Hiyerarşi edeb demekti. Bu hiyerarşi, kilisedeki hiyerarşi gibi değildi. Dileyen herkes alim olabilidi çünkü.

Ama şartı vardı: Ciddi bir emek ve tahsil.

Gel zaman git zaman Luther diye biri çıktı. İncil'i yerel dillere çevirdi. Herkes artık İncil'i okuyor ve anlıyabiliyordu. Bunun sonucu kilisenin otoritesi sarsıldı. Papazlara ihtiyaç da kalmadı. Fransız ihtilali, Aydınlanma, Laiklik vs. ideolojilerin İslam dünyasını etkilediği biliniyordu. Aynı şekilde Luther'in yaptğı da İslam dünyasını etkiledi. Bundan etkilenenler, İslam dünyasında bir karşılık aradılar. Ama kilise gibi bir kurum yoktu. O zaman karşılık icad edilmeliydi.

Bulundu da...

Önce Arapça dilinin, ardından Alim'in itibarı sarsılmalıydı. 

Cumhuriyet tarihinde Türkçe'ye, Türkçe ibadete çok vurgu yapıldı. Millilişemekten bahsedildi. Yer yer İslam Dünyası'nın bir Luther'e ihtiyacının olduğu dile getirldi. Cumhuriyet tarihinde Kur'an çevirilerine bakıldığında bu mantığı görmek mümkündü.